Οι παριστάμενες/οι θυμήθηκαν, συγκινήθηκαν, ταξίδεψαν από την κοσμοπολίτικη Σμύρνη, το Μελί, τα Βουρλά, τα Αλάτσατα, τη Μερσίνα, την Προύσα, την Κωνσταντινούπολη …στις παράγκες του Συνοικισμού  και γνώρισαν ένα κεφάλαιο της ιστορίας της πόλης που παρέμενε πλημμελώς φωτισμένο επί δεκαετίες.

Την εκδήλωση άνοιξε ο πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Μικρασιατών Κωνσταντινουπολιτών «Ρίζες» Νίκος Καραμπουρνιώτης, ο οποίος μίλησε για το σκεπτικό πίσω από την απόφαση δημιουργίας ενός ντοκιμαντέρ: «Στην επικοινωνία που είχαμε με τον δήμαρχο Σίμο Ρούσσο και τον αντιδήμαρχο Πολιτισμού Σέργιο Γκάκα, στηρίξαμε την άποψη να γίνει ένα ντοκιμαντέρ παρά μια απλή γιορτή πανηγυρικού χαρακτήρα. Θέλαμε μετά κι από 300 χρόνια, οι άνθρωποι που θα μένουν στο Χαλάνδρι, να γνωρίζουν την ιστορία της πόλης. Αυτό το ντοκιμαντέρ είναι ένα “’όπλο” απέναντι στη λήθη».

«Σηματοδοτήσαμε την προσπάθεια αποκατάστασης της ιστορικής μνήμης της πόλης»

Την ανάγκη αποκατάστασης της ιστορικής μνήμης της πόλης, που ήταν η κινητήριος δύναμη δημιουργίας του ντοκιμαντέρ, υπογράμμισε στην παρέμβασή του ο δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος: «Η επιλογή που κάναμε ως Δημοτικό Συμβούλιο για τη δημιουργία του ντοκιμαντέρ έγινε με απόλυτη συνείδηση ότι αυτή η χρονιά για όλους εμάς σηματοδοτεί κάτι πολύ περισσότερο από μια επέτειο. Πήραμε την απόφαση να υψώσουμε στο δημαρχείο στης πόλης, από την πρώτη ημέρα του 2022, τη σημαία του έτους Προσφυγικού Ελληνισμού, γιατί θέλαμε να σηματοδοτήσουμε την προσπάθεια αποκατάστασης της ιστορικής μνήμης της πόλης.

»Νομίζω ότι το κλείσιμο της χρονιάς με τη συμβολική αλλά πολύ ουσιαστική παρουσίαση του ντοκιμαντέρ υπηρετεί ακριβώς αυτό το σκοπό. Αφενός να αποτίσουμε φόρο τιμής, τον οφειλόμενο φόρο τιμής  σε ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας του Χαλανδρίου, στους ανθρώπους που ήρθαν εδώ και οι οποίοι με τα χέρια τους και την ψυχή τους έφτιαξαν ξανά τη ζωή τους και έδωσαν και έναν διαφορετικό χαρακτήρα στην πόλη. Και αυτό κυρίως γιατί έφεραν μαζί τους, όχι απλώς ήθη και έθιμα, αλλά και ένα διαφορετικό ήθος που προκύπτει από τη συνύπαρξη με διαφορετικούς πολιτισμούς, από την ανεκτικότητα, από την αλληλεγγύη, το οποίο επέτρεψε σε αυτό τον κόσμο, σε πολύ δύσκολα χρόνια, να ξαναστήσει τη ζωή του και το οποίο έχουμε πολύ ανάγκη σήμερα. Σήμερα λοιπόν που η ιστορική μνήμη διαγράφεται ή γίνεται προσπάθεια να ξαναγραφτεί η ιστορία, που έχει γίνει πολύ επίπονη η προσπάθεια συνύπαρξης διαφορετικών ανθρώπων, διαφορετικών ιδεολογιών, που έχουμε ακόμα μεγαλύτερη ανάγκη από αυτό το ήθος της αλληλεγγύης, πιστεύω, ότι αυτή η καταγραφή -όχι μόνο το υλικό που παρουσιάζεται στο ντοκιμαντέρ αλλά το σύνολο των μαρτυριών που συγκεντρώθηκαν- μας δίνει ελπίδα και δύναμη… και ίσως κάτι να αφήσει στα παιδιά μας που το έχουνε πάρα πολύ ανάγκη», σημείωσε ο δήμαρχος Χαλανδρίου.

«Βαριά η ευθύνη για το παρελθόν μας»

Από την πλευρά του, ο σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ Αντώνης Τσάβαλος υπογράμμισε ότι «έχουμε όλοι ανεξαιρέτως βαριά ευθύνη για το παρελθόν μας και θα πρέπει να την συναισθανόμαστε και να την μεταβιβάζουμε, στην ακεραιότητά της, στους επόμενους. Φέτος που ήταν το έτος Προσφυγικού Ελληνισμού ίσως θα έπρεπε να βροντοφωνάξουμε ακόμα περισσότερο για αυτή την ευθύνη. Έγιναν βέβαια κατά τόπους πράγματα, και μεταξύ αυτών είχε πρωταγωνιστικό ρόλο ο Δήμος Χαλανδρίου, που μας έκανε να αισθανθούμε ότι και νιώθει και αποτελεί μέρος της ιστορίας της Ελλάδας και της Μικρασίας».

Στην πρώτη προβολή του ντοκιμαντέρ παρέστησαν επίσης οι αντιδήμαρχοι Σέργιος Γκάκας, Δημήτρης Χριστουλάκης, Κώστας Ευθυμίου, Έλενα Χριστούλη και Χάρης Μαυρουδής, ο τέως δήμαρχος Χαλανδρίου Γιώργος Κουράσης, ο επικεφαλής της παράταξης «Χαλάνδρι Ορίζοντας 2023» Μάνος Κρανίδης, ο πρόεδρος του ΔΣ Γιάννης Λαδόπουλος, ο πρώην πρόεδρος του ΔΣ Γεράσιμος Λυμπεράτος, δημοτικοί σύμβουλοι, ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Πάνος Σκουρλέτης και ο αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού Χάρης Ρώμας.

Το ντοκιμαντέρ θα …ταξιδέψει σε όλα τα σχολεία και τους συλλόγους της πόλης, προκειμένου για να έρθουν όλες/οι σε επαφή με ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ιστορίας του Χαλανδρίου.

The post Αντίσταση στη λήθη το ντοκιμαντέρ «Μικρασία 100 χρόνια μετά» του Δήμου Χαλανδρίου appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.

Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ έρευνας που ακολουθεί τα αχνάρια των προσφύγων του Χαλανδρίου, οι οποίοι με μόχθο και πολύχρονη προσπάθεια, κατάφεραν να ξαναφτιάξουν μια νέα ζωή και να μπολιάσουν δημιουργικά τη νέα πατρίδα όχι μόνο με τον πολιτισμό αλλά και με τους αγώνες τους.

Σίμος Ρούσσος: «Οφειλόμενη τιμή στον προσφυγικό ελληνισμό της πόλης μας»

«Η παραγωγή του συγκεκριμένου ντοκιμαντέρ, όπως και όλες οι δράσεις που οργάνωσε ο Δήμος Χαλανδρίου, με αφορμή την επέτειο των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, είναι οφειλόμενη τιμή στον προσφυγικό ελληνισμό της πόλης και απανταχού. Γιατί, ακόμα παραδειγματιζόμαστε από τα ανεξάντλητα αποθέματα δύναμης αυτών των ανθρώπων που ό,τι συμφορά κι αν τους βρήκε ξανασηκώθηκαν όρθιοι και ξεκίνησαν τη ζωή τους από την αρχή. Ξαναστέριωσαν τις οικογένειες και τη χώρα τους, με μόνο εφόδιο την πίστη, τα χέρια τους, ακόμη και την απελπισία, ξανά και ξανά… αυτό έκαναν οι Μικρασιάτες το 1922, το 1945, το 1949», υπογράμμισε ο δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος, με αφορμή την υλοποίηση του ντοκιμαντέρ.

«Η έρευνα και η κάμερα του ντοκιμαντέρ εστίασε στις αυθεντικές αφηγήσεις των κατοίκων των προσφυγικών συνοικισμών, στοχεύοντας να καταγράψει όλες τις πτυχές της κοινωνικής ζωής τους, η οποία δημιούργησε και έχει αφήσει το δικό της αποτύπωμα στην ιστορική συνέχεια», σημείωσε ο σκηνοθέτης Αντώνης Τσάβαλος και πρόσθεσε:

«Η κοινότητα των προσφύγων στο Δήμο Χαλανδρίου αλλά και σε όλη την Ελλάδα, επιβεβαιώνει την αδιάκοπη συνέχεια της δημιουργικής έκφρασης των ανθρώπων σε κάθε νέα συνθήκη διαβίωσης, καταδεικνύοντας έτσι τη θαυμαστή προσπάθειά τους για δημιουργία».

Η έρευνα, η καταγραφή και η συλλογή των μαρτυριών έγινε με φροντίδα σε διάστημα έξι μηνών, δημιουργώντας τελικώς ένα σύνολο αρχειακού υλικού, μια αρχειακή “βιβλιοθήκη” μαρτυριών, που αντανακλά το διαχρονικό πολιτισμικό γίγνεσθαι των Μικρασιατών. Η καταγραφή αυτή έγινε χάρη και στην τεράστια βοήθεια που προσέφερε ο Σύνδεσμος Μικρασιατών Κωνσταντινουπολιτών “Ρίζες” -τον οποίο και ευχαριστούμε θερμά- και είναι διαθέσιμη για μελέτη σε κάθε ενδιαφερόμενο, ως αντικείμενο ιστορικής, φιλοσοφικής και κοινωνιολογικής ανάλυσης.

Συντελεστές

Σκηνοθεσία: Αντώνης Τσάβαλος
Φωτογραφία: Θοδωρής Κωνσταντίνου
Μοντάζ: Γιώργος Αλεφάντης
Κωστής Κοντογιώργος
Εκτέλεση Παραγωγής: filmellon
Παραγωγή: Δήμος Χαλανδρίου

Πρεμιέρα

Πέμπτη 12 & Παρασκευή 13 Ιανουαρίου
στις 21.00
Κινηματογράφος «Αθηνά»
Σολωμού 18, Πλ. Χαλανδρίου

Είσοδος ελεύθερη

Δείτε το trailer του ντοκιμαντέρ ΕΔΩ.

The post «Μικρασία 100 χρόνια μετά» – Πρεμιέρα για το ντοκιμαντέρ του Δήμου Χαλανδρίου appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.

Τα παιδιά θα αφηγηθούν μαρτυρίες προσφύγων πρώτης γενιάς, θα παρουσιάσουν το θεατρικό «Πώς φτάσαμε ως εκεί», το βίντεο – ντοκιμαντέρ «Υπάρχουν χαμένες πατρίδες;» και παραδοσιακούς χορούς.

Την ίδια μέρα θα εγκαινιαστεί και η έκθεση κειμηλίων, από τη συλλογή του Συνδέσμου Μικρασιατών Κωνσταντινουπολιτών «Ρίζες», η οποία  θα λειτουργήσει στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου έως τις 30 Νοεμβρίου 2022.

Πολίτες, σχολεία και άλλοι φορείς θα μπορούν να επισκέπτονται την έκθεση κατόπιν συνεννόησης με τη δ/νση του σχολείου στο τηλ.: 210 68 17 475.

Το πρόγραμμα της εκδήλωσης

 18.00: Έναρξη – Χαιρετισμοί

18.15: «Η μνημοσύνη της Μικράς Ασίας» – Ν. Καραμπουρνιώτης.

18:25: «Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου» – Δ. Τσαλκιτζής

18.40: «Πώς φτάσαμε ως εκεί» – Θεατρικό. Συμμετέχουν: Α. Αρφαρά, Ε. Καραντάκη, Ε. Τσακαλάκη, Δ. Βίβος, Π. Αγγελόπουλος, Α. Χατζηχαραλάμπους, Ν. Τζιωτάκης (Υπ. εκπαιδευτικός: Σ. Βαζαίου).

19.00: «Υπάρχουν χαμένες πατρίδες;» –  Βίντεο. Δημιουργία Ε. Τσακαλάκη

19.10: «Μαρτυρία Χαλανδραίας Μικρασιάτισας» – Αφήγηση Α. Σπηλιοπούλου,  Μ. Ψαριανός, Υπ. εκπαιδευτικός: Σ. Δεμένεγα.
«Αφηγήσεις»  Ρ. Τσακιράκη, Ε. Τσακαλάκη, Ν. Τζουβάλας, Α. Κούδα, Κ. Μαρκαντώνη (Υπ. Εκπαιδευτικός Κ. Φερβάγεν-Αποστολάκη.

19.30: Χοροί

► 2ο ΓΕΛ Χαλανδρίου (Δ. Βλαχογιάννη, Μ. Δημοπούλου, Κ. Ορφανού, Χ. Παλάκη, Α, Κατσίβα, Α. Ηλιοπούλου, Χ. Καλιοτζοπούλου, Ι. Χατζηκυριάκου, Ε. Κατσιμπέρη, Η. Παναγοπούλου, Κ Τσατάνη, (Υπ. εκπαιδευτικός: Π. Πασαλιμανιώτου).

► Ένωση Ποντίων «Ο Ακρίτας»

Θα ακολουθήσει μουσικό πρόγραμμα και μπουφές

Τεχνική Επιμέλεια
Ι. Ασλάνογλου, Μ. Τσούνη

Φωτογραφικό Υλικό
Μ. Κατσαούνη

Οργανωτική επιτροπή
Ι. Αθανασάτου, Ν. Καραμπουρνιώτης, Π. Αρβανίτης, Δ. Αρζουμανίδου, Μ. Ανδρεαδέλλης

The post «100 χρόνια μνήμης» – Οι μαθητές του 2ου Λυκείου Χαλανδρίου τιμούν την επέτειο των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.

Σίμος Ρούσσος: «Παραδειγματιζόμαστε από τα ανεξάντλητα αποθέματα δύναμης των ανθρώπων που μπορούν πάντοτε, ό,τι συμφορά και να τους βρει, να ξανασηκώνονται όρθιοι ξεκινώντας τη ζωή τους από την αρχή. Να ξαναστεριώνουν τις οικογένειες και τη χώρα τους, με μόνο εφόδιο την πίστη, τα χέρια τους, ακόμη και την απελπισία, ξανά και ξανά, όπως έκαναν οι Μικρασιάτες το 1922, το 1945, το 1949».

Ο Δήμος Χαλανδρίου δημιούργησε ένα βίντεο με πολύτιμες φωτογραφίες – ντοκουμέντα της παρουσίας των Μικρασιατών προσφύγων στο Χαλάνδρι, ως ελάχιστο φόρο τιμής. Ωστόσο…

Το Χαλάνδρι  είναι από τις περιοχές των προσφύγων που δεν έχει μελετηθεί επαρκώς και δεν υπάρχει μέχρι σήμερα σχετική βιβλιογραφία.

Γι’ αυτό και οι λιγοστές πληροφορίες, συνήθως προφορικές, είναι αντιφατικές.

Στις νέες γενιές ιστορικών αλλά και τους ίδιους τους απογόνους των προσφύγων, μένει το καθήκον να συλλέξουν, οργανώσουν, αξιολογήσουν και αξιοποιήσουν το πλήθος αυτών των μαρτυριών, έτσι ώστε να γραφτούν οι χαμένες σελίδες του βιβλίου της μνήμης του προσφυγικού συνοικισμού.

Ως συμβολή  σε αυτήν την προσπάθεια παραθέτουμε παρακάτω το άρθρο της εκλιπούσης Εύης Ολυμπίτου –υπήρξε καθηγήτριας Εθνολογίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο- από την ιστοσελίδα mikrasiatis.gr, το οποίο είχε δημοσιευθεί πρώτη φορά στην εφημερίδα «Στάση στο Χαλάνδρι το 1997».

Το άρθρο της Εύης Ολυμπίτου:

Μετά την Καταστροφή περάσαμε από άλλα μέρη Χίο, Σάμο και το ’23 κατασταλάξαμε στο Χαλάνδρι. Στο Χαλάνδρι βρήκαμε κι άλλους δικούς μας. Είχαν έρθει από τον πρώτο διωγμό του ’14. […] Μαζευτήκαμε όμως πολλοί, τα τρόφιμα δεν έφταναν και έδιδαν πολύ λίγα. Τότε σκεφτήκαμε να κάμομε σωματείο. Το σωματείο μας το λέγαμε «Παράρτημα Μικρασιατικού Κέντρου». Το Μικρασιατικό Κέντρο ήταν κάτω στην Αθήνα. Από κει μας έδωσαν σανίδες και κάμαμε καρέκλες».

Στην ακατοίκητη περιοχή με τους ελαιώνες και τα χωράφια που απλωνόταν προς τη λεωφόρο Κηφισίας δημιουργήθηκαν δύο μεγάλοι προσφυγικοί συνοικισμοί. Στον πρώτο κατοικούσαν το 1926-1927 140-150 οικογένειες από τη Μικρά Ασία και τον Πόντο. Είχαν εγκατασταθεί σε ξύλινα παραπήγματα και σκηνές δίπλα στο σταθμό του τραίνου που συνέδεε την Αθήνα με το Λαύριο. Στις μαρτυρίες που έχουν διασωθεί οι συνθήκες διαβίωσης χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα δύσκολες, καθώς οι πρόσφυγες έζησαν μέσα στα νερά και τις λάσπες χωρίς στοιχειώδεις παροχές και κανόνες υγιεινής περίπου για μια δεκαετία.

Στη δεκαετία του 1930 απαλλοτριώθηκαν εκτάσεις γης γύρω από τις όχθες της ρεματιάς και κτίστηκαν (1934-1936) 62 πέτρινα σπίτια με δύο δωμάτια το καθένα. Εκεί εγκαταστάθηκαν το 1936 70-80 οικογένειες προσφύγων, ενώ πολλοί εξακολουθούσαν να κατοικούν στις παράγκες του πρώτου συνοικισμού. Ο νέος συνοικισμός πήρε το όνομα της περιοχής που ήταν «Τζανεριές», αν και η τότε επίσημη ονομασία του ήταν «Προσφυγικός συνοικισμός της 4ης Αυγούστου». Οι συνθήκες ζωής ήταν ιδιαίτερα δύσκολες καθώς έλειπαν στοιχειώδεις ανέσεις. Η ύδρευση των κατοίκων γινόταν από ένα κοινοτικό πηγάδι, ενώ η σύνδεση με το ηλεκτρικό ρεύμα έγινε στις αρχές της δεκαετίας του 50. Το χειμώνα η ρεματιά πλημμύριζε συχνά και οι γύρω δρόμοι γίνονταν αδιάβατοι.

Το 1957 στεγάστηκαν ακόμη 37 οικογένειες σε κατοικίες που κατασκευάστηκαν με την επίβλεψη του κράτους. Κάτω από αυτές τις συνθήκες οι πρόσφυγες κατάφεραν να οργανώσουν τη ζωή τους. Ίδρυσαν δικό τους σύλλογο και αθλητικές ομάδες. Κέντρα διασκέδασης και καφενεία δεν υπήρχαν, μόνο ένα μικρό μπακάλικο για να προμηθεύονται τα απαραίτητα. Παρόλες όμως τις δυσκολίες και την οικονομική ανέχεια ήταν ιδιαίτερα ανεπτυγμένες μεταξύ τους η συνοχή και η αλληλεγγύη καθώς διαμόρφωσαν μία κοινωνική ομάδα με κοινά κοινωνικά, οικονομικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Βενιζελικοί αρχικά, στρατεύθηκαν αργότερα στις γραμμές του ΕΑΜ και δημιούργησαν μικρούς οργανωμένους πυρήνες της Αριστεράς στις δεκαετίες που ακολούθησαν.

Η καθημερινότητά τους συντηρούσε στοιχεία από το ιδιαίτερο παρελθόν και την πολιτισμική τους παράδοση. Πολλοί μιλούν ακόμη για τα γλέντια τους που κρατούσαν δυο-τρεις μέρες και γίνονταν στους δρόμους με τη συμμετοχή όλων των κατοίκων του Συνοικισμού. Πολλοί από τους πρόσφυγες είχαν ιδιαίτερη αγάπη στη μουσική και ήταν ερασιτέχνες οργανοπαίκτες. Οι επαγγελματικές τους δραστηριότητες ήταν στο σύνολό τους χειρωνακτικές. Εργάζονταν ως καλλιεργητές στα κτήματα των παλαιότερων Χαλανδραίων, εργάτες, οικοδόμοι, λατόμοι στην Πεντέλη, φρεατωρύχοι, ποιμένες ή σφαγείς. Ορισμένοι κατάφεραν να ασχοληθούν με τεχνικά-βιοτεχνικά επαγγέλματα και να αποκτήσουν σιγά-σιγά δικά τους εργαστήρια και καταστήματα. Οι γυναίκες των προσφύγων ήταν ασπρορουχούδες, καπελούδες, κεντήστρες και έκαναν μεροκάματα σε διάφορα σπίτια του Χαλανδρίου.

Έτσι έζησαν σε ένα χώρο οριοθετημένο από το υπόλοιπο Χαλάνδρι μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 50, οπότε ο Συνοικισμός έπαψε να είναι αμιγής προσφυγική περιοχή. Για αρκετά χρόνια όμως ο διαχωρισμός ανάμεσα στους «γηγενείς» και τους «πρόσφυγες», τους «ντόπιους» και τους «ξένους» δημιουργούσε προβλήματα και συγκρούσεις, όπως άλλωστε συνέβη σε αρκετές περιοχές που εγκαταστάθηκαν προσφυγικοί πληθυσμοί. Η συνεχής εισροή κατοίκων και η οικοδόμηση του Χαλανδρίου έχει αλλοιώσει τη φυσιογνωμία της προσφυγικής περιοχής και έχει αφήσει ελάχιστα ίχνη του παρελθόντος στο χώρο.

Οι γραπτές μαρτυρίες και οι πηγές που διασώζονται είναι ελάχιστες. Η πρώτη γενιά των προσφύγων έχει πια χαθεί. Οι αναμνήσεις των νεότερων συμπληρώνουν κάποια από τα κενά και αποδίδουν κάπως το κλίμα της εποχής. Η διάσωσή τους δεν μπορεί να έχει σήμερα ως αυτοσκοπό τη συντήρηση της μικρασιατικής μνήμης, μπορεί όμως να αποτελέσει μια απόπειρα για τη γνώση του παρελθόντος και πολύ περισσότερο να συμβάλει στην κατανόηση του προσφυγικού κόσμου και των δικών του ιδιαιτεροτήτων.

Σημ.: Ευχαριστούμε θερμά τον Σύνδεσμο Μικρασιατών Κωνσταντινουπολιτών «Ρίζες» Χαλανδρίου, την Ομάδα Προφορικής Ιστορίας του Δήμου Χαλανδρίου, την κ. Όλγα Στεφανίδου και όλους τους Μικρασιάτες του Χαλανδρίου, που έχουν συμβάλλει στη διάσωση του πολύτιμου φωτογραφικού  υλικού και πρόθυμα μας το παραχώρησαν.

Δείτε το βίντεο με το φωτογραφικό υλικό ΕΔΩ

The post Ο Δήμος Χαλανδρίου θυμάται και τιμά τους Έλληνες από τη Μικρασία που 100 χρόνια πριν ξεκίνησαν ένα ταξίδι προσφυγιάς appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.

Μεσίστιες κυματίζουν από το πρωί οι σημαίες στο δημαρχείο της πόλης, σε ένδειξη απόδοσης τιμής στους Έλληνες της Μικράς Ασίας που σφαγιάστηκαν, έχασαν οικογένειες και περιουσίες, βασανίστηκαν στα Τάγματα Εργασίας (Αμελέ Ταμπουρού) και ξεριζώθηκαν από τις προγονικές εστίες μετά την κατάρρευση του μικρασιατικού μετώπου.

Ο Δήμος Χαλανδρίου θυμάται και τιμά τον προσφυγικό ελληνισμό. Από την 1^η ημέρα του 2022, η σημαία της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος (ΟΠΣΕ) για τα 100 χρόνια Εθνικής Μνήμης από την Μικρασιατική Καταστροφή και το Έτος Μνήμης Προσφυγικού Ελληνισμού, κυματίζει στο δημαρχείο της πόλης.

Σειρά εκδηλώσεων και παραστάσεων παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ρεματιάς, ενώ ο Δήμος επιμελήθηκε και τύπωσε ένα τετράδιο με μαρτυρίες της περιπέτειας των Μικρασιατών προσφύγων του Χαλανδρίου, όπως καταγράφηκαν από την Ομάδα Προφορικής Ιστορία του Δήμου, το οποίο προσφέρθηκε σε 4.500 παιδιά στα σχολεία της πόλης.

Σε εξέλιξη βρίσκεται και η δημιουργία ντοκιμαντέρ σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο «Ρίζες» και τον σκηνοθέτη Αντώνη Τσάβαλο, το οποίο θα ακολουθήσει τα βήματα των Μικρασιατών προσφύγων του Χαλανδρίου από την πρώτη εγκατάσταση, στα χρόνια της Κατοχής, μέχρι τους αγώνες για ελευθερία και δικαιοσύνη έως το σήμερα. Ήθη, έθιμα, ιστορικά ντοκουμέντα και μαρτυρίες θα συνθέσουν ένα παζλ Ιστορίας κι αναμνήσεων.

Τιμούμε την Ημέρα Μνήμης, τιμούμε τους Μικρασιάτες πρόσφυγες που ρίζωσαν στο Χαλάνδρι και με τη συμβολή τους σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής διαμόρφωσαν το χαρακτήρα της πόλης.

Δεν λησμονούμε, γιατί «λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους είναι καταδικασμένοι να την ξαναζήσουν».

The post 14 Σεπτεμβρίου, Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας – Μεσίστιες οι σημαίες στο δημαρχείο Χαλανδρίου appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.

Η παράσταση βασίζεται στις μνήμες της σπουδαίας Μικρασιάτισσας, Αγγελικής Παπάζογλου, γυναίκας του ρεμπέτη Βαγγέλη Παπάζογλου, όπως τις διηγήθηκε στον γιο της Γιώργη, ο οποίος και τις κατέγραψε. Μέσα από τις αφηγήσεις της περνά η ιστορία της Σμύρνης, τότε που οι Έλληνες πρωτοστατούσαν στη ζωή της. Η Αγγέλα αφηγείται την καταστροφή, τον ξεριζωμό, την εγκατάσταση των προσφύγων στην πατρίδα Ελλάδα, τις δυσκολίες που πέρασαν, τον αγώνα που έδωσαν για να ριζώσουν και να προκόψουν, φέρνοντας μαζί τους τον πολιτισμό και την «ψυχή» της Μικρασίας.

Καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία της παράστασης έχει παίξει ο εθνομουσικολόγος, καθηγητής του ΕΚΠΑ, Λάμπρος Λιάβας, ο οποίος έκανε την επιλογή των κειμένων από το βιβλίο του Γιώργη Παπάζογλου, «Ονείρατα της άκαυτης και της καμένης Σμύρνης», αλλά και της μουσικής από σμυρναίικα και ρεμπέτικα τραγούδια.

Η παράσταση, που παρουσιάζεται φέτος με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, ανέβηκε για πρώτη φορά το 1999 και έχει τεθεί υπό την αιγίδα της Ομοσπονδίας Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος (Ο.Π.Σ.Ε.).

Σημείωμα Άννας Βαγενά

«Όταν τον Σεπτέμβριο του 1999 έπαιξα για πρώτη φορά τον συγκλονιστικό μονόλογο “Αγγέλα Παπάζογλου” για τη Σμύρνη και την προσφυγιά, στον ιστορικό τόπο της Μάντρας της Κοκκινιάς, δεν μπορούσα ούτε η ίδια να φανταστώ αυτό που θα ακολουθούσε. Χιλιάδες παραστάσεις με την “Αγγέλα” (Ελλάδα, Κύπρος, Βαλκάνια, Βρυξέλλες, Νότια Ιταλία, Βελιγράδι, Γερμανία και Σουηδία), εκατοντάδες χιλιάδες θεατές (δεν θα ήταν υπερβολή ίσως και εκατομμύρια). Απίστευτη συγκίνηση και αστείρευτη πηγή εθνικής υπερηφάνειας και αγνού πατριωτικού αισθήματος για εμένα και όλους αυτούς τους θεατές. Συγκλονιστικές κριτικές, διθύραμβοι από τους δημοσιογράφους, αλλά και τους θεατές. Θυμάμαι, τότε είχα κάνει μια ευχή, να είμαι γερή και να παρουσιάσω αυτήν την παράσταση το 2022, στην επέτειο των 100 χρόνων της Μικρασιατικής Καταστροφής. Και να, που αξιώνομαι να γίνει και αυτό, ύστερα από 23 χρόνια από την πρώτη παράσταση, μεταφέροντας ξανά φέτος τον λόγο της Αγγέλας Παπάζογλου, να μεταφέρω πάλι σε όλη την Ελλάδα την ομορφιά των χαμένων πατρίδων, τους πόνους και τα πάθη της προσφυγιάς. Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε, γιατί όπως έλεγε και η Αγγέλα “Μην ξεχνάς, είναι αμαρτία να ξεχνάς”».

Επιλογή κειμένου – μουσική επιμέλεια: Λάμπρος Λιάβας

Σκηνοθεσία: Λάμπρος Λιάβας – Άννα Βαγενά

Σκηνικά – Κοστούμια: Μάριος Σπηλιόπoυλος

Ερμηνεύει η Άννα Βαγενά

Διάρκεια: 90΄

Ελεύθερη είσοδος μόνο με δελτίο εισόδου από το viva.gr

Ώρα έναρξης: 9.00 μ.μ.

Ισχυρή σύσταση για χρήση μάσκας

Αντί εισιτηρίου στις παραστάσεις με ελεύθερη είσοδο προαιρετική συνεισφορά σε τρόφιμα, φάρμακα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες και τις κοινωνικές δομές της πόλης.

Ευριπίδειο Θέατρο Ρεματιάς

Πεζόδρομος Προφήτη Ηλία, Πολύδροσο Χαλανδρίου

Δείτε το συνοπτικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ρεματιάς ΕΔΩ.

The post Η Αγγέλα Παπάζογλου στη Ρεματιά από την Άννα Βαγενά appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.

Σίμος Ρούσσος: «Ο αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη, είναι ο αγώνας του ανθρώπου ενάντια στην εξουσία»

Το μήνυμα του δημάρχου Χαλανδρίου Σίμου Ρούσσου, με αφορμή την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας, στις 14 Σεπτεμβρίου.

Ο Μίλαν Κούντερα λέει κάπου ότι «ο αγώνας της μνήμης ενάντια στη λήθη, είναι ο αγώνας του ανθρώπου ενάντια στην εξουσία». Λένε ακόμη, πως λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους είναι καταδικασμένοι να την ξαναζήσουν.

Δεν γνωρίζω αν, και κατά πόσο, αυτά ισχύουν.

Αξίζει όμως να θυμόμαστε, πως πίσω από κάθε μεγάλη τραγωδία αυτού του λαού, όπως αυτή της Μικρασιατικής Καταστροφής, βρίσκονται μικροί, κυνικοί και αλλοπαρμένοι με την εξουσία άνθρωποι∙ όπως αυτοί που, ενώ γνώριζαν έγκαιρα τα πάντα για την επικείμενη σφαγή του Μικρασιατικού Ελληνισμού, τους απαγόρευσαν την έξοδο με νόμο της Ελληνικής Βουλής και δήλωναν, όπως ο Δ. Γούναρης: «Αποφύγετε τη δημιουργία προσφυγικού ζητήματος». Όπως εκείνοι, που οδήγησαν τον Ελληνισμό της Ιωνίας στον αφανισμό, υπηρετώντας αλλότρια συμφέροντα, δηλώνοντας χωρίς ντροπή, όπως ο ύπατος Αρμοστής Αριστείδης Στεργιάδης, ότι «καλύτερα να σφάζουν οι Τούρκοι τους Σμυρνιούς, παρά να ανατρέψουν τα πάντα όταν γυρίσουν στην Αθήνα».

Πιστεύω λοιπόν βαθιά ότι, στις μέρες που ζούμε, αξίζει να θυμόμαστε με κάθε ευκαιρία ότι τίποτα καλό δεν έχουν να προσμένουν οι απλοί άνθρωποι από τις… Μεγάλες Ιδέες, την πατριδοκαπηλία, το εθνικιστικό μίσος και τον φανατισμό.

Αξίζει, να μην ξεχάσουμε ποτέ, ότι σύμμαχοι πραγματικοί και αλληλέγγυοι υπάρχουν μόνο ανάμεσα στους διαφορετικούς ανθρώπους κάθε πατρίδας και όχι ανάμεσα στους ισχυρούς του κόσμου.

 Αξίζει να θυμόμαστε πώς μεταλλάσσονται οι άνθρωποι της διπλανής πόρτας, όταν κυριαρχεί ο φόβος, η προκατάληψη, το φυλετικό και θρησκευτικό μίσος, ο ρατσισμός.

Να μη λησμονήσουμε τα βάσανα, τις διαπομπεύσεις, τα λοιμοκαθαρτήρια εξόντωσης στη Μακρόνησο και την Καλαμαριά, τις κακουχίες που υπέστησαν περισσότεροι από 1.200.000 Έλληνες, όταν ήρθαν πρόσφυγες στην Παλιά Ελλάδα, για να πλουτίσουν από τη φτώχεια και την ανάγκη τους οι προνομιούχοι του Μεσοπόλεμου.

Πάνω απ’ όλα όμως, αξίζει  να παραδειγματιζόμαστε από τα ανεξάντλητα αποθέματα δύναμης των ανθρώπων που μπορούν πάντοτε, ό,τι συμφορά και να τους βρει, να ξανασηκώνονται όρθιοι ξεκινώντας τη ζωή τους από την αρχή. Να ξαναστεριώνουν  τις οικογένειες και τη χώρα τους, με μόνο εφόδιο την πίστη, τα χέρια τους, ακόμη και την απελπισία, ξανά και ξανά… όπως έκαναν οι Μικρασιάτες το 1922, το 1945, το 1949.

Είμαστε υπερήφανοι που αυτή η πόλη έχει πολλούς απ’ αυτούς τους ανθρώπους, που δεν δίστασαν να σταθούν στον τοίχο των εκτελέσεων, να συρθούν στο μπλόκο της Πλατείας, τραγουδώντας τη χαμένη τους πατρίδα.

Είμαστε διπλά υπερήφανοι, που τα παιδιά και τα εγγόνια τους δεν ξεχνούν την ιστορία τους, αλλά εργάζονται για τη διατήρηση της μνήμης των ανθρώπων τους∙ που συνεχίζουν να λένε στα παιδιά τους τις ιστορίες των παππούδων τους, να γράφουν τραγούδια, να γελάνε και να κλαίνε με τα μικρά και τα μεγάλα των ανθρώπων.

Γιατί, ίσως, μέσα σ’ αυτές τις ιστορίες και τα τραγούδια να κρύβονται οι μόνες μας ελπίδες.

The post Ο δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος για την Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων της Μικράς Ασίας appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.

Τιμώντας το Έτος Μνήμης Προσφυγικού Ελληνισμού, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, Ο Δήμος Χαλανδρίου υλοποιεί όλη τη χρονιά μια σειρά δράσεις, που στόχο έχουν να καταδείξουν ότι οι μνήμες ξεθωριάζουν αλλά δεν χάνονται και ότι η  καταστροφή του μικρασιατικού ελληνισμού και η εξορία του από τη γη της Ιωνίας, καθόρισε αποφασιστικά την πορεία του λαού μας αυτά τα 100 χρόνια.

Στο πλαίσιο αυτό επιμελήθηκε και τύπωσε ένα «τετράδιο μνήμης» που φέρει τον τίτλο «100 χρόνια μνήμης 1922-2022», το οποίο θα διανεμηθεί σε 4.500 αντίτυπα στα σχολεία της πόλης.

Στο τετράδιο περιλαμβάνονται μαρτυρίες της περιπέτειας των Μικρασιατών προσφύγων του Χαλανδρίου, όπως καταγράφηκαν από την Ομάδα Προφορικής Ιστορίας του Δήμου. 

Επίσης, με την ευκαιρία των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση του ΄21, περιλαμβάνεται αφιέρωμα από την έκδοση «Χαλάνδρι 1821- Οι αφανείς ήρωες». Πρόκειται για αρχειακή έρευνα του ερευνητή Παναγιώτη Στουραΐτη, την έκδοση της οποίας χρηματοδότησε ο Δήμος Χαλανδρίου.

Το «τετράδιο μνήμης» προλογίζει ο δήμαρχος Χαλανδρίου Σίμος Ρούσσος με ένα σημείωμα που αποκτά ξεχωριστή σημασία σε καιρούς που η ιστορική μνήμη κατακερματίζεται, φαλκιδεύεται και εργαλειοποιείται, σε καιρούς που υπάρχει επιτακτική ανάγκη η νέα γενιά και να γνωρίζει και να θυμάται!

Δείτε ΕΔΩ όλες τις εκδηλώσεις που έχει πραγματοποιήσει ο Δήμος Χαλανδρίου για το Έτος Μνήμης Προσφυγικού Ελληνισμού.

The post «Τετράδιο μνήμης» – Ξεφυλλίζοντας 100 χρόνια προσφυγιάς appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.

Ο Βαγγέλης Σαραντίδης, που υπογράφει και τη μουσική επιμέλεια της βραδιάς, και ο Γιάννης Νιάρχος, καλλιτέχνες ιδιαίτερα γνωστοί από τις  συμμετοχές τους  σε πλήθος  τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών εκπομπών, με παρουσία στη δισκογραφία και πολλές εμφανίσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μας καλούν σε μια βραδιά που υπόσχονται να είναι δυναμική και αξέχαστη.

Συντελεστές

Βαγγέλης Σαραντίδης: βιολί -τραγούδι, Γιάννης Νιάρχος: κιθάρα – τραγούδι, Στέλλα Βαλάση: σαντούρι

: Μπάμπης Χατζόπουλος: Ούτι-λάφτα, Ιγνάτιος Σαραντίδης: λαούτο

Διάρκεια: 120 λεπτά

Ελεύθερη είσοδος μόνο με δελτίο εισόδου από το viva.gr

Ώρα έναρξης: 9.00 μ.μ.

Ισχυρή σύσταση για χρήση μάσκας

Αντί εισιτηρίου στις παραστάσεις με ελεύθερη είσοδο προαιρετική συνεισφορά σε τρόφιμα, φάρμακα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες και τις κοινωνικές δομές της πόλης.

Ευριπίδειο Θέατρο Ρεματιάς

Πεζόδρομος Προφήτη Ηλία, Πολύδροσο Χαλανδρίου

Δείτε το συνοπτικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ρεματιάς ΕΔΩ.

The post Από τη Μικρά Ασία στο Αιγαίο Μουσική βραδιά για τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή στη Ρεματιά appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.

Ο δημιουργός της εμβληματικής ταινίας, Το Ρεμπέτικο, Κώστας Φέρρης, και η Θέσια Παναγιώτου, με οδηγό τις διηγήσεις της Μικρασιάτισσας, Άγγελας Παπάζογλου, του επίσης Μικρασιάτη, Γιάννη Παπαϊωάννου και του Μάρκου Βαμβακάρη, παρουσιάζουν ένα μουσικό οδοιπορικό γεμάτο τραγούδια, λόγια και εικόνες, που αποτυπώνουν με τον καλύτερο τρόπο το δράμα της προσφυγιάς αλλά και τις ελπίδες για τη γέννηση μιας νέας εποχής.

Το σμυρναίικο τραγούδι, με τα σαντουροβιόλια και τους σπουδαίους δημιουργούς του, συναντά το ρεμπέτικο, με τα μπουζούκια και τους μπαγλαμάδες του Μάρκου Βαμβακάρη και των άλλων μεγάλων, και μαζί με τα τραγούδια της ταινίας Το Ρεμπέτικο και τις ιστορίες  που διαβάζει επί σκηνής ο ίδιος ο Κώστας Φέρρης, μας υπόσχονται μια ανεπανάληπτη μουσική εμπειρία.

Παίζουν και τραγουδούν:

Θεοδοσία Στίγκα, τραγούδι

Γιώργος Κουτουλάκης, τραγούδι – μπουζούκι

Μάνος Κουτσαγγελίδης, τραγούδι – κανονάκι

Θοδωρής Λίζος, τραγούδι – μπαγλαμάς – κιθάρα

Σπύρος Κονσολάκης, κιθάρα

Αντώνης Τζίκας, κόντρα μπάσο

Γιώργος Γκίκας, κρουστά

Στη σκηνή και ο Κώστας Φέρρης

Ελεύθερη είσοδος μόνο με δελτίο εισόδου από το viva.gr

Ώρα έναρξης: 9.00 μ.μ.

Ισχυρή σύσταση για χρήση μάσκας

Αντί εισιτηρίου στις παραστάσεις με ελεύθερη είσοδο προαιρετική συνεισφορά σε τρόφιμα, φάρμακα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης για τους πρόσφυγες και τις κοινωνικές δομές της πόλης.

Ευριπίδειο Θέατρο Ρεματιάς

Πεζόδρομος Προφήτη Ηλία, Πολύδροσο Χαλανδρίου

Δείτε το συνοπτικό πρόγραμμα του Φεστιβάλ Ρεματιάς ΕΔΩ.

The post Επανεκκίνηση για τις Νύχτες Αλληλεγγύης στη Ρεματιά με τον Κώστα Φέρρη: Café Aman, Σμύρνη – Σύρα – Πειραιάς appeared first on Δήμος Χαλανδρίου.